Για το λιμάνι της Λάρνακας

Πρόσφατα έχει προκύψει μέγα θέμα γύρω από το μέλλον και το χαρακτήρα του λιμανιού της Λάρνακας από αφορμή την αψυχολόγητη ενέργεια της Κυβέρνησης και της Αρχής Λιμένων να παραχωρήσουν άδειες στο λιμάνι Λάρνακας για εργασίες βιομηχανικού χαρακτήρα σε εταιρείες που εξυπηρετούν την έρευνα για τα κοιτάσματα υδρογονανθράκων στην Κυπριακή ΑΟΖ. Χαρακτηρίζω την ενέργεια των αρχών αψυχολόγητη γιατί προβάλλοντας λόγους «δημοσίου συμφέροντος» επιχείρησαν να προωθήσουν τα σχέδια τους εν κρυπτώ, γεγονός που τροφοδότησε τελικά κύμα αντιδράσεων. Έχω δηλαδή την εντύπωση ότι ο λαός της Λάρνακας περισσότερο αντιδρά για την εμφανή υποβάθμιση του και παραγνώριση του από τις αρμόδιες αρχές, παρά για την επικινδυνότητα των δραστηριοτήτων. Διότι σε όποιο βαθμό κι αν βρίσκεται η επικινδυνότητα η πικρή εμπειρία απέδειξε ότι η διαχείριση ακόμα και εκ πρώτης όψεως «ακίνδυνων φορτίων» μπορεί να λειτουργήσει ως πολλαπλασιαστής κινδύνου (π.χ. Μαρί). Τέτοια είναι και η μέχρι σήμερα διαχείριση του θέματος από τις αρμόδιες αρχές στο Λιμάνι της Λάρνακας. 

Θέλουμε να υπενθυμίσουμε ότι ως Κίνημα Οικολόγων Περιβαλλοντιστών φέραμε στην επιφάνεια αυτό το θέμα από τις 13 Φεβρουαρίου 2014 με επιστολή μου προς τον Υπουργό Ενέργειας, Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού και με κοινοποίηση της σε αρκετούς οργανισμούς και φορείς της Λάρνακας. Αξίζει για την ιστορία να αναφέρω ότι εκείνη η επιστολή τελείωνε ως εξής: «Έχοντας αυτές τις σκέψεις και προβληματισμό στο μυαλό είμαι σίγουρος πως οι δημότες της Λάρνακας δεν θα μείνουν απαθείς και προβλέπω έντονες αντιδράσεις».

Με τα πιο πάνω υπόψη μπορώ βάσιμα να ισχυριστώ ότι τόσο η Κυβέρνηση, η οποία έλαβε την πολιτική απόφαση, όσο και η Αρχή Λιμένων που εφαρμόζει τα σχετικά, ως διαχειριστική αρχή του λιμανιού της Λάρνακας, έχουν τεράστιες ευθύνες για την υπάρχουσα κατάσταση που επικρατεί στο λιμάνι αλλά και για την έντονη κοινωνική ανασφάλεια και αβεβαιότητα που έχει καλλιεργηθεί σχετικά με το μέλλον της πόλης, την ποιότητα ζωής, την ασφάλεια, την υγεία των κατοίκων καθώς επίσης και τις αρνητικές περιβαλλοντικές συνέπειες αυτών των δραστηριοτήτων.

Ως Κίνημα Οικολόγων Περιβαλλοντιστών, εισηγούμαστε όπως γίνουν στοχευμένα δυο βασικές μελέτες οι οποίες θα κινούνται στους εξής άξονες:

α.  Όσον αφορά την ανάπτυξη του λιμανιού της Λάρνακας σε καθαρά τουριστικού χαρακτήρα λιμάνι, θα πρέπει να γίνει μια εμπεριστατωμένη μελέτη η οποία θα δίνει απαντήσεις στα βασικά ερωτήματα:

          - Ευκαιρίες, Προοπτικές, Προκλήσεις, Απειλές, Ασφάλεια, Κόστος, Έσοδα.

β.   Όσον αφορά την ανάπτυξη του λιμανιού της Λάρνακας σε καθαρά βαριάς βιομηχανίας χαρακτήρα λιμάνι, θα πρέπει να γίνει επίσης μια εμπεριστατωμένη μελέτη η οποία θα δίνει απαντήσεις στα βασικά ερωτήματα:

          - Ευκαιρίες, Προοπτικές, Προκλήσεις, Απειλές, Ασφάλεια, Κόστος, Έσοδα.

Άξιο αναφοράς είναι ότι θα πρέπει να ληφθούν σοβαρά υπόψη στις μελέτες, ορισμένα κοινά δεδομένα τα οποία υπάρχουν, όπως το γεγονός ότι το λιμάνι είναι μικρό σε μέγεθος και δίπλα από την Μαρίνα και το ότι το λιμάνι γεωγραφικά και πολεοδομικά είναι στο κέντρο της πόλης της Λάρνακας, μέσα ουσιαστικά σε μια πυκνοκατοικημένη περιοχή.

Στη συνέχεια αφού ολοκληρωθούν οι δυο αυτές μελέτες θα είναι σε θέση να εξάξουν οι αρμόδιοι τα συμπεράσματα και να τα συγκρίνουν, ούτως ώστε να δουν  κατά πόσο θα μπορούσε και ποια ανάπτυξη, να έχει τα περισσότερο θετικά και ασφαλή αποτελέσματα επιτυχίας της υλοποίησης του έργου. Οι οποιεσδήποτε αδειοδοτήσεις έργων, έστω και σε προσωρινή βάση, είναι εντελώς ανορθόδοξες και αντιεπιστημονικές και γεννούν βάσιμες ανησυχίες και επιφυλάξεις.

Τέλος θεωρώ ότι πρέπει να παγώσουν αμέσως όλα τα έργα που μετατρέπουν το λιμάνι έστω και «προσωρινά» σε βιομηχανικό. Σε αυτό το σημείο πρέπει να σημειωθεί ότι δεν έχει προηγηθεί πλήρης μελέτη εκτίμησης των επιπτώσεων στο περιβάλλον πριν την αδειοδότηση του έργου, γεγονός που αντίκειται στο πνεύμα των Ευρωπαϊκών οδηγιών για την προστασία του περιβάλλοντος. 

Θεωρώ ότι είναι σωστό και δίκαιο τα όποια πορίσματα εξαχθούν από τις σχετικές μελέτες να παρουσιαστούν σε όλο τον κόσμο της Λάρνακας διασφαλίζοντας με αυτόν τον τρόπο το δικαίωμα της ενημέρωσης και πληροφόρησης του κοινού αλλά και όπως δοθούν προς έγκριση από τους δημότες της πόλης μέσα από την διεξαγωγή ενός τοπικού δημοψηφίσματος.

Ομιλία Γενικού Γραμματέα Κινήματος Οικολόγων Περιβαλλοντιστών κ. Γιώργου Περδίκη στην 25η Συνεδρία του Κεντρικού Συμβουλίου ΠΟΜΑΚ και ΠΣΕΚΑ και του 7ου Παγκόσμιου Συνεδρίου της Νεολαίας της Παγκόσμιας Ομοσπονδίας Αποδήμων Κυπρίων (ΝΕΠΟΜΑΚ)

Συνεδριακό Κέντρο Φιλοξενία - Λευκωσία, 25 – 27 Αυγούστου 2014

Συμπατριώτες, συμπατριώτισσες,

Ομογενείς και απόδημοι Κύπριοι,

Είναι με ιδιαίτερη τιμή που απευθύνω αυτό το θερμό καλωσόρισμα στην 25^η Συνεδρία του Κεντρικού Συμβουλίου ΠΟΜΑΚ και ΠΣΕΚΑ και του 7^ου Παγκόσμιου Συνεδρίου της Νεολαίας της Παγκόσμιας Ομοσπονδίας Αποδήμων Κυπρίων (ΝΕΠΟΜΑΚ).

Ακόμα ένας χρόνος βρίσκει το νησί μας μοιρασμένο από την Τουρκική κατοχή και επεκτατισμό. Ακόμα ένα χρόνο, εσείς, εκπροσωπώντας τους αποδήμους Κυπρίους, μαζεύεστε στο νησί μας όχι για καλοκαιρινές διακοπές και συναπάντημα με τους συγγενείς, αλλά για συντονισμό και σχεδιασμό στον κοινό αγώνα για την ελευθερία της πατρίδας μας.

Αλλά ποιον αγώνα φίλες και φίλοι, αγαπητοί συμπατριώτες;

Δεκαετίες συζητήσεων στη βάση της διζωνικής δικοινοτικής ομοσπονδίας έφεραν μόνο υποχωρήσεις και παγίωση κατοχικών δεδομένων. Οδήγησαν στην απογοήτευση τον Κυπριακό λαό και στην απομάκρυνση από τις αρχές μιας δίκαιης και βιώσιμης λύσης.

Όλα αυτά τα χρόνια η διαχείριση του Κυπριακού μένει στην επιφάνεια του προβλήματος. Ασχολείται με το αποτέλεσμα και όχι το αίτιον. Γίνεται μια διαχείριση πρόχειρη, τυχάρπαστη και βραχείας οπτικής, διαχείριση που δεν φτάνει στη ρίζα του προβλήματος. Εμείς ως Οικολόγοι πιστεύουμε ότι στη ρίζα του προβλήματος βρίσκεται ο δυσμενής συσχετισμός δυνάμεων, η ανισορροπία ισχύος. Αν δεν αλλάξει αυτό το δεδομένο, ότι κι αν συμβαίνει στην επιφάνεια δεν θα έχει ιδιαίτερη σημασία. Μάλιστα, όσο περνά ο χρόνος μπορεί ο συσχετισμός αυτός να γίνεται χειρότερος. Ο χρόνος δεν αξιοποιείται θετικά. Αφήνεται να παρέρχεται, αναπαράγοντας και παγιώνοντας τα κατοχικά δεδομένα.

Η αντίληψη της Κυπριακής πολιτικής ηγεσίας στερείται διαχρονικά στρατηγικού βάθους. Η πολιτική διαχείρισης του Κυπριακού είναι ανερμάτιστη και βραχύβια και στερείται οράματος.

Χρειαζόμαστε μια νέα πολιτική διαχείρισης του Κυπριακού μακροχρόνια και διαρκή, η οποία να προσαρμόζεται στα καινούργια δεδομένα τα οποία διαμορφώνονται συνεχώς, χωρίς να παρεκκλίνει από το στρατηγικό στόχο. Για να εξηγούμαστε και για αποφυγή κάθε παρεξήγησης ο στρατηγικός στόχος δεν μπορεί να αλλάζει από Κυβέρνηση σε Κυβέρνηση και από δεκαετία σε δεκαετία. Πέραν των μεταξύ μας διαφωνιών, συγκρούσεων, αντεγκλήσεων αλλά και πρόσκαιρων σκοπιμοτήτων, πέραν των συνθημάτων, ένας και μόνον ένας πρέπει να είναι ο στρατηγικός στόχος: Να πετύχουμε λύση του Κυπριακού που να διασφαλίζει την Ανεξαρτησία, την Ελευθερία και τη Δημοκρατία για το λαό μας, δηλαδή την επιβίωση, την πρόοδο και ευημερία για όλους τους Κυπρίους.  

Σήμερα – όπως και σε άλλες χρονικές περιόδους στην ιστορία του Κυπριακού – ζούμε ένα πολιτικό παράδοξο. Δηλαδή παραδόξως συνυπάρχουν δυσμενείς συγκυρίες μαζί με θετικές προοπτικές. Κατά την άποψη μου η συγκυρία είναι πολύ κακή. Η Κύπρος και η Ελλάδα βρίσκονται σε δεινή οικονομική κατάσταση και η διαπραγματευτική τους δυνατότητα είναι πολύ περιορισμένη. Η μνημονιακή σύμβαση πιθανόν να χρησιμοποιηθεί από τους γνωστούς κύκλους του διεθνή παράγοντα ως βρόγχος και ως μοχλός πίεσης για αποδοχή νόθας λύσης στο Κυπριακό με ικανοποίηση των Τουρκικών στρατηγικών σχεδιασμών. Ήδη πολλοί άρχισαν να μιλούν για τα οικονομικά οφέλη της οποιαδήποτε λύσης του Κυπριακού, βλέπουν επιχειρηματικές συμφωνίες και οραματίζονται μπίζνες με τους νεοθωμανούς.

Πρέπει επιτέλους να γίνει κατανοητό ότι δεν μπορεί να υπάρξει οικονομική πρόοδος και ευημερία σε μακρόχρονη και βιώσιμη βάση (για να χρησιμοποιήσω όρους Οικολογικούς), εάν στη λύση του Κυπριακού δεν κατοχυρώνεται ο σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και ελευθεριών του πολίτη κατά τρόπο συγκεκριμένο και απόλυτο.

Από την άλλη, διαμορφώνονται καινούργιες συμμαχίες στην περιοχή και προοπτικές αλλαγής του συσχετισμού δυνάμεων. Η ανακάλυψη των κοιτασμάτων στην Κυπριακή ΑΟΖ, η προσέγγιση με το Ισραήλ, τα νέα δεδομένα στη σχέση Τουρκίας – ΗΠΑ, η εσωτερική αναταραχή στην Τουρκία, το Συριακό, οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, το Ιράν και το Ιράκ, έχουν αποδυναμώσει ή κατά άλλους έχουν διαφοροποιήσει το ειδικό βάρος της Τουρκίας. Χρειαζόμαστε λοιπόν, μια ορθή στρατηγική που θα διαμορφωθεί στη βάση επιστημονικών δεδομένων και θα στοχεύει στην ανατροπή του δυσμενούς ισοζυγίου δυνάμεων ή τουλάχιστον στη δημιουργία επιτέλους μιας ισορροπίας δυνάμεων και συμφερόντων.

Τούτων λεχθέντων, είναι προφανές ότι η επιδίωξη κατάληξης των συνομιλιών μέσα στο 2014 – 2015, είναι μια επικίνδυνη ουτοπία. Είναι δηλαδή επικίνδυνο να ακούγονται επίσημες δηλώσεις για το «επόμενο κρίσιμο τρίμηνο» ή επίσημα χείλη να αναπτύσσουν την κρίσιμη σημασία του χρόνου που διαρρέει. Όπως είπα, ο χρόνος γίνεται τακτικό όπλο, στα χέρια αυτών που ξέρουν και μπορούν να το αξιοποιήσουν. Το γεγονός ότι η Τουρκία πετυχαίνει να αξιοποιεί το χρόνο που περνά, δεν πιστώνεται μόνο ως δική της πολιτική επιτυχία. Χρεώνεται επίσης και ως ήττα της Κυπριακής πολιτικής ηγεσίας. Το λιγότερο που πρέπει να γίνει είναι να διασφαλίσουμε ότι δεν γίνονται αποδεκτά ασφυκτικά χρονοδιαγράμματα και επιδιαιτησία μέσα σε αυτές τις συνθήκες, δηλαδή συνθήκες δυσμενούς ισοζυγίου δυνάμεων, διότι θα οδηγήσουν με μαθηματική ακρίβεια σε μια κακή λύση.

Η προσπάθεια του Προέδρου Αναστασιάδη να υποχρεώσει τον Έρογλου να δεσμευτεί σε μια ξεκάθαρη αρχική δήλωση που να κατοχυρώνει τη μία και αδιαίρετη κυριαρχία, τη μία ιθαγένεια και τη μία διεθνή προσωπικότητα, είναι φανερό ότι απέτυχε. Έχει προχωρήσει προς λανθασμένη κατεύθυνση αφού με την κατάληξη στο κοινό ανακοινωθέν, έχει υιοθετήσει μια σειρά θέσεων των Τούρκων, ενώ οι ασάφειες και οι αμφισημίες των κοινών ανακοινωθέντων Χριστόφια – Ταλάτ, μεταφέρονται στο διηνεκές. Δυστυχώς, ο Πρόεδρος Αναστασιάδης έφτασε στο σημείο να υιοθετήσει τα λάθη της πολιτικής Χριστόφια και επιπλέον έχει καταστήσει σε έγγραφο αναφοράς, τις γνωστές απαράδεκτες συγκλίσεις του εγγράφου Ντάουνερ.

Η προσπάθεια για επίτευξη κοινού ανακοινωθέντος θα έπρεπε να περιοριστεί στα πλαίσια που καθορίζει η απόφαση 1251 του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών. Εμείς επιμένουμε ότι το κοινό ανακοινωθέν έπρεπε να είναι μικρής έκτασης και να μην απομακρύνεται από τα πλαίσια της απόφασης 1251 του Συμβουλίου Ασφαλείας.

Πρόσφατα πληροφορηθήκαμε ότι θα καταβληθεί προσπάθεια καταγραφής των συγκλίσεων / αποκλίσεων. Θεωρούμε εξαιρετικά επικίνδυνη αυτήν την προοπτική και ήταν καλό ο Πρόεδρος Αναστασιάδης να την αποφύγει. Οι συνομιλίες για να προχωρήσουν πρέπει να επανέλθουν στη βάση της απόφασης 1251 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.

Όσον αφορά τη συμφωνία για τους διαπραγματευτές, θεωρούμε ότι κακώς έγινε αποδεκτή η αμοιβαιότητα και αντιστοιχία (χιαστί διαπραγματεύσεις). Πρέπει να καθίσει η Τουρκία στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων και να αναλάβει τις ευθύνες της ως κατοχική δύναμη αλλά όχι μέσω της έμμεσης αναγνώρισης των αξιωματούχων του ψευδοκράτους.

Παράλληλα πρέπει να προωθηθεί δυναμικά η πρόταση για επανεγκατάσταση όλων των νομίμων κατοίκων στην πόλη της Αμμοχώστου και οικολογική ανοικοδόμηση της πόλης. Άλλα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης που πρέπει να προωθηθούν είναι η δημιουργία αποστρατικοποιημένων περιοχών (π.χ. εντός των τειχών παλιά Λευκωσία, Μαρωνίτικα χωριά, Καρπασία) που προσφέρει συνθήκες συνεύρεσης και συμβίωσης Τουρκοκύπριων και Ελληνοκύπριων. Πρέπει επίσης να προωθηθεί το άνοιγμα περισσότερων οδοφραγμάτων (Κοκκίνων, Μεσαορίας), άρση των περιορισμών στη διακίνηση προσώπων (νόμιμων κατοίκων) και επανεγκατάσταση των κατοίκων στην Καρπασία, Μαρωνίτικα χωριά αλλά και οπουδήποτε αλλού υπάρχει ενδιαφέρον (εφαρμογή δικαιώματος εγκατάστασης).

Αυτό όμως που κυρίως πρέπει να αναδειχθεί, ιδιαίτερα αυτήν την εποχή που γίνεται τόση συζήτηση για την επέμβαση της Ρωσίας στην Ουκρανία και την εισβολή του Ισραήλ στη Γάζα, είναι η απαίτηση για άμεση αποχώρηση όλων των Τουρκικών κατοχικών στρατευμάτων.

Τέλος, εμείς ως Οικολόγοι έχουμε προτείνει εκπόνηση περιεκτικού σχεδίου λύσης βασισμένου στις Ελληνοκυπριακές προτάσεις του 1977. Το σχέδιο να μελετηθεί από ομάδες Ελληνοκύπριων και Τουρκοκύπριων πολιτικών και οργανωμένα σύνολα, επιστήμονες κλπ κλπ και να τύχει δημοσίου διαλόγου και διαβούλευσης. Εξοπλισμένη με αυτό το σχέδιο η Κυπριακή ηγεσία να προσέλθει σε διαπραγματεύσεις με την Τουρκία για οριστική επίλυση του προβλήματος. Εννοείται ότι το τελικό προϊόν της διαπραγμάτευσης θα τεθεί σε δημοψήφισμα στο οποίο να συμμετέχουν όλοι οι Κύπριοι, στην Κύπρο και το εξωτερικό.

Πρέπει να καταφέρουμε να δούμε το Κυπριακό πέραν από το κουτί – κλουβί, όπως αυτό καθιερώθηκε τις τελευταίες δεκαετίες του δικοινοτικού διαλόγου. Πρέπει να εγκαταλείψουμε τη λογική «business as usual», γιατί οδηγεί το Κυπριακό, είτε σε τέλμα είτε σε περαιτέρω οδυνηρές υποχωρήσεις.

Πρέπει να σκεφτούμε με εναλλακτικό τρόπο, να απελευθερωθούμε από τις αγκυλώσεις των ατέρμονων και επιζήμιων συνομιλιών, να βγούμε από το κατεστημένο κουτί και με θάρρος να αντιμετωπίσουμε τις αληθινές πραγματικότητες.

Σε αυτήν την προσπάθεια, στον πραγματικό αγώνα για απελευθέρωση και ειρήνη είμαι βέβαιος ότι οι Κύπριοι απόδημοι, θα δηλώσουν και πάλι: για την Κύπρο, παρόν.

Η Μαρία της Παλαιστίνης

Πριν λίγες μέρες γνώρισα μία πολύ ενδιαφέρουσα γυναίκα. Για λόγους ευνόητους ας την ονομάσουμε Μαρία. Είναι Ελληνίδα της Αμερικής. Γεννήθηκε δηλαδή στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής από Έλληνες γονείς. Τα ελληνικά της είναι πολύ λίγα, όσα  για να θυμίζει ότι «την γλώσσα μου έδωσαν ελληνική», και να τονίζει την εθνική της καταγωγή. Παντρεύτηκε στην Αμερική με ένα Παλαιστίνιο χριστιανό και πήγαν στην Δυτική Όχθη μετά τη συμφωνία του Όσλο, γεμάτοι όνειρα για ειρήνη και πρόοδο. Πίστεψαν ότι η συμφωνία μεταξύ Ισραήλ – Παλαιστίνης θα έδινε τέλος στην μακροχρόνια διένεξη και θα άνοιγε την πόρτα στο μέλλον. Πήραν λοιπόν οι δύο νέοι τα όνειρα και τις ελπίδες τους και μετοίκησαν στην Παλαιστίνη της δεκαετίας του 1990, επένδυσαν σε μία πρωτοπόρο βιοτεχνία (δεν δίνω λεπτομέρειες για ευνόητους λόγους) και περίμεναν ότι η ζωή θα πάρει το δρόμο της ειρήνης και της προόδου. Κάπως έτσι - φαντάζονται κάποιοι ότι θα γίνει σε μια «επανενωμένη Κύπρο» - όπως συνηθίζουν κάποιοι να λένε την κατάσταση που θα προκύψει μετά τη συμφωνία για ένα διζωνικό δικοινοτικό new state of affairs ή ένα νέο συνεταιριστικό κράτος. 

Όμως η ιστορία είναι αμείλικτη. Το Ισραήλ για παράδειγμα συνέχισε την πολιτική του εθνικού ξεκαθαρίσματος στη Δυτική Όχθη παρά τη συμφωνία του Όσλο για την ειρήνη. Συνεχίστηκε το κτίσιμο συνοικισμών εποίκων. Συνεχίστηκαν τα καταπιεστικά μέτρα, το τοίχος, τα οδοφράγματα. Η υπογραφή της συμφωνίας δε έφερε λύση για τους Παλαιστίνιους. Κάποιοι απ’ αυτούς πήραν θέσεις εξουσίας, κερδοσκοπούν, κερδίζουν στην πλάτη των εκατομμυρίων Παλαιστίνιων που δεινοπαθούν. Όσο ζούσε ο Αραφάτ, η διαφθορά και η διαπλοκή των αξιωματούχων της Παλαιστινιακής αρχής κρυβόταν στη σκιά της εμβληματικής του φυσιογνωμίας. Με το θάνατό του (για τον οποίο λέγονται πολλά) οι Παλαιστίνιοι (ή κάποιοι από αυτούς) αποφάσισαν ότι δεν υπάρχει ελπίδα με ειρηνικά μέσα να αντιμετωπίσουν την καταπίεση, το απαρτχάιντ και την τυραννία του κράτους του Ισραήλ. Στράφηκαν λοιπόν στους εξτρεμιστές της Hamas.

Η Μαρία είναι χριστιανή. Είναι μία δυτική φιλελεύθερη και δεν συμφωνεί καθόλου με την ιδεολογία της Hamas. Έχει αμερικάνικο διαβατήριο. Όμως διαφωνεί μαζί μου όταν αποκαλώ τους άντρες της Hamas, «τρομοκράτες». «Όταν σε έχουν σε ένα κλουβί, πεινασμένο, διψασμένο χωρίς φάρμακα και μόρφωση τι άλλο μπορείς να κάνεις από το να γρατσουνίσεις τα κάγκελα της φυλακής σου», λέει. Είναι η καταπίεση και η τυραννία που γεννά τις έτσι και αλλιώς αδύναμες αντιδράσεις της Hamas.  Και έτσι είναι η αλήθεια. Οι περίφημες ρουκέτες της Hamas που απειλούν τάχα το Ισραήλ δεν προκάλεσαν σχεδόν κανένα θύμα ανάμεσα στον άμαχο πληθυσμό του Ισραήλ. Οι νεκροί του Ισραήλ προήλθαν από την επίθεση  που οι ίδιοι έκαναν στη Γάζα. Οι ηγέτες του Ισραήλ όχι μόνο ευθύνονται για το φόνο χιλιάδων αθώων Παλαιστίνιων αλλά και το θάνατο των δικών τους παιδιών που τους έριξαν ασκόπως σε μάχη άδικη. 

Η Μαρία έφυγε για την Αμερική να βρει βοήθεια για τραυματισμένους χριστιανούς της Γάζας. Και εγώ έμεινα με την πικρή γνώση μίας αδικίας για την οποία λίγο πολύ όλοι είμαστε συνένοχοι. Αλλά και με τις βασανιστικές σκέψεις του μέλλοντος του δικού μου λαού, που μπορεί κάλλιστα να βρεθεί στην ίδια δυσάρεστη θέση στα πλαίσια μίας συμφωνίας που φαινομενικά θα οδηγεί στη λύση αλλά στην πράξη θα μας οδηγήσει σε νέες αιματηρές περιπέτειες. Αυτές οι σκέψεις ίσως να είναι χρήσιμες καθώς καταφθάνει από το Όσλο ο νέος ειδικός αντιπρόσωπος του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, ο κ. Εσπάν Μπαχτ Άιντα.

Σημείωση: η συμφωνία του Όσλο συνομολογήθηκε μεταξύ του Ισραήλ και των Παλαιστινίων το 1993, και είχε ως σκοπό την έναρξη ειρηνευτικών διαδικασιών για μόνιμη και διαρκή ειρήνη μεταξύ Ισραήλ και Παλαιστίνης.