Η επόμενη μέρα του ναυαγίου του ενδιάμεσου

Εκφράζουμε τη λύπη μας για την ανεπιτυχή κατάληξη της προσπάθειας για εξεύρεση κοινού υποψηφίου για τις Προεδρικές Εκλογές από τον Ενδιάμεσο Χώρο.

Δυστυχώς η προσπάθεια για να προκύψει μια εναλλακτική υποψηφιότητα από τον ενδιάμεσο χώρο έχει αποτύχει.

Εμείς συμμετείχαμε σ’ αυτή την προσπάθεια με ειλικρίνεια. Καταθέσαμε από την αρχή προτάσεις τόσο στα πλαίσια διαμόρφωσης και θετικής κατάληξης της κοινής δεσμευτικής διακήρυξης θέσεων, όσο και για την ασφαλή επιλογή κοινού υποψηφίου.

Υποβάλαμε από την αρχή μια συγκροτημένη πρόταση που θα εξασφάλιζε με δημοκρατικό και ασφαλή τρόπο τη θετική κατάληξη της προσπάθειας για επιλογή υποψηφίου. Ζητήσαμε να εφαρμοστεί η αρχή της άμεσης δημοκρατίας. Τα στελέχη των κομμάτων, μέσα από μια σχετικώς αναλογική φόρμουλα αντιπροσώπευσης αλλά και η κοινωνία των πολιτών έπρεπε να κληθεί να επιλέξει ανάμεσα σε μια μικρή ομάδα υποψηφίων.

Η ανάγκη μιας εξαρχής συναποφασισμένης δημοκρατικής, σύγχρονης και ασφαλούς μεθόδου επιλογής του υποψηφίου διαφάνηκε ξεκάθαρα και στην τελευταία συνάντηση, αλλά ήταν ήδη πολύ αργά.

Αποφύγαμε να μπούμε στο παιχνίδι της υποβολής και απόσυρσης υποψηφιοτήτων που οδήγησε την προσπάθεια σε αδιέξοδα και εκφυλισμό.

Το Κίνημα Οικολόγων Περιβαλλοντιστών με σαφή απόφαση της Κεντρικής Επιτροπής παρέμεινε προσηλωμένο στην προσπάθεια εξεύρεσης κοινού υποψηφίου από τον ενδιάμεσο χώρο. Δυστυχώς τα πράγματα δεν εξελίχθηκαν όπως αναμέναμε.

Τώρα η κοινωνία των πολιτών κινδυνεύει να βρεθεί και πάλι μπροστά στα εκβιαστικά διλήμματα του διπολισμού.

Περαιτέρω βήματα θα καθοριστούν εκ νέου από την Κεντρική Επιτροπή η οποία συνέρχεται σε τακτική συνεδρίαση την 8^η Ιουλίου. Με την αποτυχία της προσπάθειας βρισκόμαστε ουσιαστικά στην αφετηρία. Μπροστά μας υπάρχουν όλα τα ενδεχόμενα. Έχουμε ενώπιον μας ήδη αρκετές υποψηφιότητες που έχουν ζητήσει να έρθουν σε επαφή μαζί μας.

Οι υποψηφιότητες αυτές έχουν συγκροτήσει προσχέδια προγραμματικών θέσεων και αναζητούν διάλογο επί των προγραμματικών τους διακηρύξεων. Εμείς έχουμε το δικό μας πρόγραμμα Πολιτικής Οικολογίας, το οποίο θα αξιοποιήσουμε ως εργαλείο εάν αποφασίσουμε να μπούμε σε προγραμματικό διάλογο με τους υποψηφίους αυτούς. Είναι όντως ορθό να γίνουν οι συναντήσεις αυτές. Υπενθυμίζω ότι οι Οικολόγοι δεν συναντήθηκαν με κανένα υποψήφιο ή κόμμα (και βεβαίως ούτε με το ΑΚΕΛ) όσο βρισκόταν σε εξέλιξη η προσπάθεια του ενδιάμεσου χώρου. Δεν θέλαμε – αυτή ήταν η δική μας επιλογή – να μολύνουμε την ατμόσφαιρα με αμφίσημα μηνύματα και παρεξηγήσιμες εικόνες. Έχω την άποψη ότι αυτή μας η επιλογή καταξιώθηκε στη συνείδηση της κοινωνίας γιατί απέδειξε την πάγια εντιμότητα και καθαρότητα θέσεων και πρακτικών των Οικολόγων. Μας έλεγαν τότε άλλοι: «Μα δεν είναι αγένεια να αρνείστε τις συναντήσεις; Δεν είναι δείγμα πολιτικού πολιτισμού να γίνονται συναντήσεις μεταξύ των κομμάτων;».

Τώρα, που δεν υπάρχει πλέον σε εξέλιξη η προσπάθεια του ενδιάμεσου χώρους, ίσως είναι καιρός – στα πλαίσια του πολιτικού πολιτισμού – να δώσουμε την ευκαιρία σε υποψηφίους και κόμματα να μας πουν τι έχουν να μας πουν για τις προεδρικές εκλογές. Βεβαίως και θα κρατήσουμε επαφή με τα κόμματα του ενδιάμεσου χώρου ΔΗΚΟ, ΕΔΕΚ, ΕΥΡΩΚΟ. Δεν θα τους γυρίσουμε την πλάτη. Ίσως μάλιστα να είναι καλή ιδέα να ανταλλάσσουμε πληροφορίες και να επιδιωχθεί μια κοινή διαχείριση έστω και περιορισμένης έκτασης, στη συνέχεια των προεκλογικών ζυμώσεων.

Θέλω, τέλος, να υπογραμμίσω ότι τίποτα δεν μπορεί να αποκλειστεί, από τώρα. Την τελική απόφαση θα την λάβουν οι Οικολόγοι ως σύνολο, μέσα δηλαδή από συλλογικές διαδικασίες. Θα δοθεί η ευκαιρία σε όλα τα μέλη (και τους φίλους) του Κινήματος να εκφράσουν τις προτάσεις και θέσεις τους πριν αποφασίσει (πάντα έχοντας υπόψη την ρήτρα για ενισχυμένη πλειοψηφία 60%) το «εκλογικό συνέδριο» του Κινήματος Οικολόγων Περιβαλλοντιστών.

Απλά, καθαρά και τίμια

Ως Οικολόγοι προβληματιστήκαμε από το αποτέλεσμα των βουλευτικών εκλογών του περασμένου Μαΐου. Αποτελεί αναντίλεκτη πραγματικότητα ότι τα κόμματα του «ενδιάμεσου χώρου» είχαν υποστεί συνολικά σοβαρή συρρίκνωση, ενώ ταυτόχρονα σημειώθηκε ένα πρωτοφανές ποσοστό αποχής. Ήταν εκτίμηση μας ότι οι δύο πόλοι του πολιτικού φάσματος κατάφεραν να συσπειρώσουν όλες τις δυνάμεις τους και εκλογικά να ενδυναμωθούν από  το αποτέλεσμα.

Έχουμε την άποψη λοιπόν ότι σε μεγάλο βαθμό αυτή η μεγάλη ομάδα πολιτών που έστρεψαν την πλάτη τους στην εκλογική διαδικασία, προέρχεται κυρίως από τον «ενδιάμεσο χώρο». Η ομάδα αυτή των πολιτών συνεχίζει και σήμερα να αποστρέφει το βλέμμα της από την πολιτική και να απαξιώνει τους πολιτικούς. Οι λαϊκές κινητοποιήσεις του περασμένου Ιούλη (μετά το Μαρί) απέδειξαν ότι αυτές οι χιλιάδες πολιτών είναι πολιτικά ενεργοί και όχι αδιάφοροι ή αδαείς. Λοιπόν η διεκδίκηση από τα κόμματα του «ενδιάμεσου χώρου» του οράματος για επανένταξη αυτών των 100.000 πολιτών στο πολιτικό γίγνεσθαι πρέπει να καταστεί προτεραιότητα και να καθορίζει τη στάση των κομμάτων του «ενδιάμεσου χώρου» ενώπιον του ζητήματος της εκλογής του νέου Προέδρου της Δημοκρατίας. Για να γίνει αυτό, εφικτή προϋπόθεση είναι η ενότητα του «ενδιάμεσου χώρου». Επιβάλλεται αμέσως να εγκαταλειφθούν πρακτικές του παρελθόντος που διαχωρίζουν και κατατεμαχίζουν τον «ενδιάμεσο χώρο». Πρέπει να παραμεριστούν μικροκομματικές αντιλήψεις και προσωπικές ατζέντες. Πρέπει επίσης τα κόμματα του «ενδιάμεσου χώρου» να αποκτήσουν τάχιστα αυτόφωτη παρουσία στον πολιτικό ουρανό. Να παύσουν να αποτελούν άμεσα ή έμμεσα τους νεροκουβαλητές των μεγάλων κομμάτων.

Μου είναι αδιανόητο να συνεχίζουν κάποιοι να αναζητούν συνεργασίες με τον ένα ή τον άλλο παραδοσιακό πόλο εξουσίας προκειμένου να εξασφαλίσουν την εκλογική επιτυχία. Η εκλογική επιτυχία του «ενδιάμεσου χώρου και της Οικολογίας» δεν πρέπει να αναζητείται στα δεκανίκια του ενός ή του άλλου κόμματος, στα «εγγυημένα ποσοστά» των «κομματικών γουμάδων». Πρέπει να στραφούμε προς την κοινωνία των πολιτών, να την ακούσουμε και να μας ακούσει και μαζί να πορευτούμε εάν έχουμε να δώσουμε κάτι καλύτερο, μια ελπίδα τελοσπάντων.

Γι’ αυτό το λόγο εκφράσαμε τη δυσαρέσκεια μας για την πρόθεση κάποιων από τα συνεργαζόμενα κόμματα να ανταποκριθούν στην πρόσκληση του ΑΚΕΛ για ξεχωριστές συναντήσεις με στόχο τη συνεργασία μαζί του για τις προεδρικές εκλογές. Αυτές οι πολιτικές συμπεριφορές, υποσκάπτουν τη συνολική προσπάθεια και προκαλούν σύγχυση. Στην κρίσιμη αυτή φάση στην οποία εισέρχονται οι διαδικασίες του ενδιάμεσου χώρου και της Οικολογίας για κοινή προσπάθεια στις προεδρικές εκλογές, απαιτείται προσήλωση και επικέντρωση. Διαδικασίες και ενέργειες που δυνατόν να αποκεντρώσουν το ενδιαφέρον των κομμάτων και της κοινωνίας από την κοινή προσπάθεια, προκαλούν θανατηφόρα τραύματα στην κοινή προσπάθεια.

Προβάλλεται από κάποιους το επιχείρημα ότι δεν πρέπει τα κόμματα να λειτουργούν με αποκλεισμούς. Επίσης μας λένε ότι είναι ένδειξη «πολιτικού πολιτισμού» να γίνονται συναντήσεις και να διεξάγεται διάλογος (κάτι σαν κουβέντα περί ανέμων και υδάτων) μεταξύ των κομμάτων. Επ’ αυτών θα έλεγα κατ’ αρχήν ότι οι εποχές δεν προσφέρονται για άσκοπες συζητήσεις και… «κουνουσμά». Δεύτερον, η πρόσκληση του ΑΚΕΛ δεν είναι για κουβεντούλα, αλλά για συγκεκριμένο σκοπό: να εξετάσουμε την δυνατότητα εκλογικής συνεργασίας στις προσεχείς Προεδρικές εκλογές με βάση ένα πολυσέλιδο πρόγραμμα που το κόμμα της Αριστεράς φρόντισε να μας αποστείλει. Είναι λοιπόν απολύτως στοχοθετημένη αυτή η πρόσκληση για συζήτηση και δεν απλώνει στα ευρύχωρα πλαίσια του «πολιτικού πολιτισμού». Τέλος, αν είναι για διάλογο αυτός γίνεται ήδη καθημερινά είτε για την οικονομία είτε για τους υδρογονάνθρακες, είτε για το Κυπριακό κ.ο.κ. Άρα ας μην κρυβόμαστε πίσω από το δάκτυλο μας.

Εμείς αντιπροτείναμε η συνάντηση με το ΑΚΕΛ να γίνει με αντιπροσωπεία και των τεσσάρων κομμάτων, ιδέα που το ίδιο το ΑΚΕΛ (δημόσια τουλάχιστον) δεν έχει απορρίψει. Διερωτούμαστε, γιατί οι ηγεσίες των τριών φίλων κομμάτων, απορρίπτουν την ενωμένη και ομαδική πολιτική συμπεριφορά του ενδιάμεσου χώρου και της Οικολογίας;

Δεν είναι δυνατόν όταν βρίσκεται σε εξέλιξη η διαδικασία για ενωμένη συγκροτημένη παρουσία των τεσσάρων κομμάτων να γίνονται παράλληλες διαπραγματεύσεις με άλλο κόμμα. Οι οποιεσδήποτε επαφές πρέπει να ενισχύουν την προοπτική της συνεργασίας και όχι να την υποσκάπτουν. Δεν πρέπει να επαναληφθούν τα λάθη του παρελθόντος και ειδικότερα η καταστροφική διαχείριση από τα τέσσερα κόμματα της εκλογική ήττας του πρώτου γύρου των προεδρικών εκλογών του 2008. Τότε – για να θυμίσουμε όσους ξεχνούν – η διάσπαση των τεσσάρων και οι ξεχωριστές πορείες που ακολούθησαν οδήγησαν στην άνευ ουσιαστικών δεσμεύσεων εκλογή του Δημήτρη Χριστόφια, γεγονός που επηρέασε την περαιτέρω πορεία των πραγμάτων. Τα λάθη εκείνα, ήταν η αρχή των δεινών που ακολούθησαν.

Σε αυτό το σημείο πρέπει να ξεκαθαρίσουμε ότι το Κίνημα Οικολόγων δεν θα συμμετέχει σε μία διαδικασία εξεύρεσης κοινού υποψηφίου πίσω από κλειστές πόρτες.

Ήδη ανάμεσα στους συμπατριώτες μας κυριαρχεί το αίσθημα της δυσπιστίας προς το πολιτικό σύστημα. Η διαφάνεια και η ειλικρίνεια χαρακτήριζε και χαρακτηρίζει το Κίνημα Οικολόγων και σε αυτό το πλαίσιο θα κινηθούμε και αυτή τη φορά,  γι’ αυτό και έχουμε προτείνει στους συνομιλητές μας τη διοργάνωση ενός εκλογικού συνεδρίου όπου θα συμμετέχουν μέλη των κομμάτων σε σχετική αναλογική βάση και εκπρόσωποι της κοινωνίας των πολιτών (από σωματεία, κινήσεις και οργανώσεις) καθώς και προσωπικότητες που θα στηρίξουν την προσπάθεια για την τελική επιλογή υποψηφίου.

Ο «ενδιάμεσος χώρος» μέσω της αναγκαίας ανανέωσης και αναζωογόνησης του (αλλαγή πολιτικής ατζέντας, στάσεων και συμπεριφορών) μπορεί να επαναδιεκδικήσει από την κοινωνία την στήριξη της στις θέσεις του και να παίξει το ρόλο που του επιβάλλεται να παίξει στις αναμενόμενες κρίσιμες εξελίξεις, στα μεγάλα θέματα της Οικονομίας και του Κυπριακού.

Αλλά όχι μόνον. Ρόλο μπορεί να παίξει ο «ενδιάμεσος χώρος και της Οικολογίας» και στη διαμόρφωση μιας άλλης πολιτικής προσέγγισης στα θέματα της Κοινωνίας, του Πολιτισμού, της Οικολογίας κ.ο.κ. Ο ενδιάμεσος χώρος οφείλει να αντιμετωπίσει – κατά την άποψη μας – τη διαδικασία της εκλογής Προέδρου της Δημοκρατίας ως μια ευκαιρία για να καταστεί πρωταγωνιστής της πολιτικής. Αρκεί να μάθει να μιλά, απλά, καθαρά και τίμια.

Διαίρει και βασίλευε

Παρακολουθούμε με ιδιαίτερο ενδιαφέρον τις εξελίξεις στο προεκλογικό τοπίο. Σημειώνουμε την κινητικότητα που αναπτύσσεται τις τελευταίες μέρες από τα δύο μεγάλα κόμματα, που έχει σαφή στόχο να διεμβολίσει το χώρο του λεγόμενου κέντρου.

Η φημολογία για την αναζήτηση υποψηφίου της αριστεράς πέραν του νυν προέδρου της Δημοκρατίας και οι εξαγγελίες του υποψηφίου της δεξιάς (π.χ. απόσυρση των γενναιόδωρων προτάσεων Χριστόφια), δεν πρέπει να δημιουργούν παρεμβολές στην προσπάθεια των κομμάτων του ενδιάμεσου χώρου και της οικολογίας, για κοινή παρουσία στις προσεχείς προεδρικές εκλογές.

Η ίδια η κοινωνία αναζητά ενδείξεις για να εμπιστευτεί την προσπάθεια των τεσσάρων κομμάτων. Δυστυχώς, πρόσφατες δηλώσεις, πολιτικών αρχηγών ή εκπροσώπων των κομμάτων, καθώς και διάφορες πληροφορίες που είδαν το φως της δημοσιότητας, θολώνουν το τοπίο και δημιουργούν εύλογες επιφυλάξεις.

Όλα τα πιο πάνω αφορούν την περίπτωση ανταπόκρισης αρχηγών ή κομμάτων της συνεργασίας σε πιθανή πρόσκληση από ένα από τα δύο μεγάλα κόμματα. Είναι άλλωστε εντελώς φυσικό, τα δύο μεγάλα κόμματα να επιδιώξουν να εφαρμόσουν την πολιτική «διαίρει και βασίλευε», για να διασπάσουν τη συνεργασία μας και να τη διαβάλουν ενώπιον της κοινωνίας. 

Ζητήσαμε από τα κόμματα του ενδιάμεσου χώρου ΣΥΝΕΠΕΙΑ, ΣΟΒΑΡΟΤΗΤΑ και ΕΙΛΙΚΡΙΝΕΙΑ. Για να αρθεί κάθε επιφύλαξη και να διαλύσουμε κάθε αμφιβολία έχουμε προτείνει όπως η οποιαδήποτε πρόσκληση για συνάντηση από οποιοδήποτε κόμμα, ηγέτη ή υποψήφιο, προς οποιοδήποτε κόμμα ή πολιτικό αρχηγό της συνεργασίας αντιμετωπίζεται συγκροτημένα και μαζί από τα τέσσερα κόμματα. Όποιος θέλει να συναντήσει ένα από εμάς, να ξέρει ότι θα πρέπει να συναντήσει κοινή αντιπροσωπεία των τεσσάρων κομμάτων.

Εάν επιζητούμε την πιο ασφαλή μέθοδο για να τερματιστεί η διαβολή και η διαβρωτική φημολογία, οφείλουμε να συμπεριφερθούμε αμέσως ως ένα κοινό σώμα με ενότητα και συντονισμό.

Καλούμε τα τρία κόμματα να συντονίσουν τη δράση τους και την πολιτική τους παρουσία. Για μας είναι αδιανόητο να συζητούμε με σοβαρότητα, συνέπεια και ειλικρίνεια το κοινό πρόγραμμα και να αναζητούμε κοινό υποψήφιο, και ταυτόχρονα να υπάρχει ανοικτή διαδικασία συζήτησης οποιουδήποτε κόμματος από τα τέσσερα με οποιοδήποτε κόμμα από τα δύο μεγάλα. Στη δική μας αντίληψη δεν επιτρέπονται μεμονωμένες κινήσεις και διχαστικοί ελιγμοί. Δεν πρέπει να υπάρχουν μεταξύ των τεσσάρων κομμάτων ξεχωριστές ατζέντες.

Μέχρι σήμερα δεν έχουμε οποιαδήποτε αντίδραση από τα τρία κόμματα του ενδιάμεσου χώρου στην πρόταση μας για κοινή αντιμετώπιση των πιθανών προτάσεων από τα δύο μεγάλα κόμματα. Θα αναμένουμε μέχρι την επόμενη Παρασκευή, οπόταν και έχει προγραμματιστεί η συνάντηση των εκπροσώπων των τεσσάρων κομμάτων και αναλόγως θα τοποθετηθούμε.