Στροφή στον ήλιο

Για να τοποθετήσει ένας οικογενειάρχης στην Κύπρο φωτοβολταϊκή στέγη, που να καλύπτει τις ανάγκες ηλεκτρισμού για μια μέση οικία, του στοιχίζει σήμερα περίπου 12.000 ευρώ (+ΦΠΑ). Μια εγκατάσταση 7kw μπορεί να αποδώσει μέχρι 16.000kwh το χρόνο. Με τα σημερινά δεδομένα της επιδότησης συνεπάγεται ότι ο άνθρωπος αυτός θα πληρώνεται από το ταμείο Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας περίπου 4500 ευρώ το χρόνο. Υπολογίζεται λοιπόν ότι στα πρώτα τέσσερα χρόνια (το πολύ σε πέντε χρόνια), ο άνθρωπος αυτός θα κάνει πλήρη απόσβεση της δαπάνης (συμπεριλαμβανομένων των δαπανών σε κατανάλωση ηλεκτρισμού, τόκων, φόρων κλπ). Μετά από πέντε χρόνια ο άνθρωπος αυτός θα μπορεί να εισπράττει περίπου 2000 μέχρι 3000 ευρώ το χρόνο από την «επένδυση» του αυτή, δηλαδή 4500 ευρώ που θα πληρώνεται από ταμείο Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας μείον το κόστος της κατανάλωσης που θα του χρεώνει η ΑΗΚ (ας πούμε κάτι μεταξύ 1500 με 2500 ευρώ το χρόνο εάν δεν έχει αύξηση η τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος τα επόμενα πέντε χρόνια). Εάν καταναλώνει περισσότερο ηλεκτρισμό τότε το κέρδος του θα μειώνεται αναλόγως.

Εγώ θα ήθελα ο κάθε οικογενειάρχης να διευκολυνθεί να τοποθετεί τη δική του φωτοβολταϊκή στέγη. Θέλουμε να γεμίσει η Κύπρος φωτοβολταϊκές στέγες όπως γέμισε με ηλιακούς θερμοσίφωνες. Όσοι λένε ότι πρέπει να περιμένουμε τις καινούργιες τεχνολογίες που θα είναι πιο παραγωγικές (και συμφέρουσες) θα απαντούσα ότι ευτυχώς δεν έγινε το ίδιο με τους ηλιακούς θερμοσίφωνες. Εάν περιμέναμε πότε θα είχαμε την καλύτερη τεχνολογία στους ηλιακούς θερμοσίφωνες θα ήμασταν ακόμα στο ηλεκτρικό ρεύμα για να ζεστάνουμε το νερό για να κάνουμε το μπάνιο μας. Η τεχνολογία προχωρά. Αυτοκίνητα, κινητά τηλέφωνα, laptop, i-phone, συνεχώς εξελίσσονται, γίνονται πιο αποδοτικά και πιο «συμφέροντα». Όμως κανένας δεν μας εμποδίζει να αγοράζουμε ότι υπάρχει σήμερα διαθέσιμο και να μην περιμένουμε πότε θα βγει το καλύτερο και πιο φθηνό μοντέλο.

Μου λένε ότι εάν αντί να δεσμεύσουμε περίπου 2 εκατομμύρια (που προνοεί ο παρόν προϋπολογισμός του ταμείου των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας), δεσμεύσουμε τρία και τέσσερα εκατομμύρια για τα οικιακά φωτοβολταϊκά, τότε αυτά πιθανόν να μείνουν αδιάθετα (αφού ίσως να μην βρεθούν εκατοντάδες οικογενειάρχες για να κάνουν δαπάνη 12.000 ευρώ (+ΦΠΑ) για να έχουν απόσβεση σε 5 χρόνια) απαντώ: τότε θα μπορέσει η κυβέρνηση να υλοποιήσει με αυτά τα λεφτά την εισήγηση μας για δωρεάν τοποθέτηση φωτοβολταϊκών στεγών σε οικίες πολύτεκνων οικογενειών ή απόρων οικογενειών ως αντιστάθμιση στη μείωση της ποιότητας ζωής τους λόγω οικονομικής κρίσης και των γνωστών μέτρων. Αν – όπως λένε οι αρμόδιοι – πιθανόν να απομείνουν ορισμένες χιλιάδες ευρώ μπορούν επίσης να αξιοποιηθούν από μη κερδοσκοπικούς οργανισμούς, όπως π.χ. κοινότητες, για τη δημιουργία μικρών και ευέλικτων ηλιακών πάρκων μέχρι 20 kw (απαιτούμενη έκταση 200 m² περίπου).

Τώρα είναι η ευκαιρία. Στροφή στον ήλιο, για να εξαφανιστούν οι σκιές της οικονομίας της ρύπανσης και της ακριβής ενέργειας.

Ο Άλεξ Σάλμοντ

Την τελευταία μέρα του χρόνου γνώρισα τον Άλεξ Σάλμοντ (Alex Salmond). Είναι ο ηγέτης του Αυτονομιστικού Εθνικού Κόμματος της Σκωτίας. Από τον Μάιο του 2007 έχει εκλεγεί από το κοινοβούλιο της Σκωτίας ως First Minister (αρχηγός της περιφερειακής κυβέρνησης). Είναι εξήντα έξι χρονών και έχει διατελέσει βουλευτής και στο Βρετανικό κοινοβούλιο. Τον Άλεξ Σάλμοντ μου τον σύστησε η Μικαέλλα Λοΐζου με ένα άρθρο της στην εφημερίδα Σημερινή τη μέρα των γενεθλίων του στις 31 Δεκεμβρίου 2011. Στο άρθρο της μετέφερε απόσπασμα της συνέντευξης του κ. Σάλμοντ από το περιοδικό Economist.

Σύμφωνα λοιπόν με το δημοσίευμα ο κ. Σάλμοντ δηλώνει πεπεισμένος πως «η Σκωτία –ως ανεξάρτητο, πλέον, κράτος – θα έχει μέλλον λαμπρό στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Όπως εξηγεί, η χώρα του θα είναι πρωτοπόρος στον τομέα της ενέργειας. «Η Σκωτία προχωρεί στην ανάπτυξη καθαρών ανανεώσιμων ενεργειακών τεχνολογιών, που θα δώσουν ώθηση στο μέλλον παγκοσμίως», αναφέρει. Στόχος τους, είπε, είναι μέχρι το 2020 να υπερκαλύπτουν τις εγχώριες ανάγκες σε ρεύμα αποκλειστικά με ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. «Αυτό θα επιτρέψει στη Σκωτία να γίνει βασικός εξαγωγέας ενέργειας στους Ευρωπαίους γείτονές μας», υπογραμμίζει, εξηγώντας ότι η ενεργειακή ασφάλεια είναι ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα στην εποχή μας και η Σκωτία διεκδικεί τα πρωτεία στον τομέα αυτόν».

Η κα. Λοΐζου ήθελε να παρουσιάσει με ποιό τρόπο ένας ηγέτης μιας μελλοντικής χώρας (της ανεξάρτητης Σκωτίας) έχει όραμα και φιλοδοξία για τη χώρα και το λαό του και να κάνει τις απαραίτητες συγκρίσεις με τους δικούς μας ηγέτες. «Ποιό είναι το μέγεθος της φιλοδοξίας μας;», διερωτάται η φίλτατη Μικαέλλα.

Εγώ – ως Οικολόγος – οφείλω να θέσω το ερώτημα αλλιώς, παρακάμπτοντας το ζήτημα του μεγέθους. Και ερωτώ: «Ποιό είναι το είδος της φιλοδοξίας μας»; Γιατί θέτω αυτό το ερώτημα; Διότι για όσους δεν το ξέρουν σήμερα η Σκωτία αποτελεί τη Μέκκα των επιχειρήσεων πετρελαίου. Εκεί εδρεύουν τα Ευρωπαϊκά τμήματα μεγάλων πολυεθνικών, εκεί έχουν δημιουργηθεί πανεπιστημιακά και ερευνητικά κέντρα για το πετρέλαιο και εκεί συνέρχονται να συνεδριάζουν οι πετρελαϊκοί εγκέφαλοι του κόσμου. Διότι στα ανοικτά της θάλασσας της Σκωτίας (στη Βόρεια Θάλασσα) βρίσκονται τα περίφημα κοιτάσματα της Μεγάλης Βρετανίας και της Νορβηγίας. Και ο κ. Σάλμοντ αντί να μιλά για το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο μιλά για Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας. Γιατί ο άνθρωπος αυτός βλέπει πέραν από το σήμερα, πέραν του πετρελαίου και του φυσικού αερίου, πέραν της εφήμερης και ληξιτελούς ανάπτυξης της ρύπανσης.

Εμάς οι ηγέτες μας, από τη δεξιά μέχρι την αριστερά, έχουν αφιονιστεί με το φυσικό αέριο και οραματίζονται πλούτη και μεταξωτές κορδέλες. Η Σκωτία σχεδιάζει το μέλλον της με βάση τον άνεμο και η Κύπρος γυρίζει την πλάτη της στον ήλιο. Με άλλα λόγια – και με μια δόση λογοτεχνική – θα έλεγα ότι η Σκωτία γεμίζει τα πανιά της με ούριο αέρα και η Κύπρος ρίχνει σκιές στο μέλλον της.

Σπίτι με ανεμόμυλο

Ήταν μεγάλη η έκπληξη μου όταν στις 18 Ιουλίου και καθώς συνεδρίαζε η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Εμπορίου με θέμα την ενεργειακή κρίση έφθασε στα χέρια μου μια απογοητευτική επιστολή από το Υπουργείο Εσωτερικών.

Συγκεκριμένα μετά από πολλά διαβήματα και αιτήσεις εδέησε το Υπουργείο Εσωτερικών να δώσει μια τυπική απάντηση (του είδους: «το αίτημα σας μελετείται») στο θέμα που έθετα από το 2006 και αφορά την τροποποίηση της εντολής του Υπουργείου Εσωτερικών 2/2006 η οποία απαγορεύει την τοποθέτηση μικρού οικιακού τύπου ανεμογεννήτριας σε όριο ανάπτυξης πόλης ή χωριού.

Έχω σε πολλές περιπτώσεις αποδείξει το παράλογο αυτής της απαγόρευσης. Οι αισθητικοί λόγοι που προβάλλει το Τμήμα Πολεοδομίας μπορούν να αντιμετωπιστούν με συγκεκριμένες οδηγίες που αφορούν το μέγεθος, το ύψος, την ισχύ των ανεμογεννητριών κ.ο.κ. Δώσαμε για να βοηθήσουμε το Τμήμα Πολεοδομίας, στοιχεία από άλλες χώρες οι οποίες επιτρέπουν και προωθούν την εγκατάσταση οικιακών ανεμογεννητριών (ακόμα και σε ιστορικά κέντρα πόλεων).

Εξάλλου στις Κυπριακές πόλεις οι ανεμόμυλοι δεν είναι άγνωστο στοιχείο. Ακόμα και σήμερα συναντάς πανύψηλους ανεμόμυλους μέσα στο κέντρο των πόλεων. Διερωτούμαι, γιατί τόσο ενδιαφέρον για την ένταξη των ανεμόμυλων στο περιβάλλον των Κυπριακών πόλεων ενώ την ίδια ώρα διαφημιστικές πινακίδες, κεραίες κινητής τηλεφωνίας, πομποί κλπ, τοποθετούνται σε οροφές κτιρίων χωρίς κανένα έλεγχο; Γιατί τόση εχθρότητα στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και ιδιαίτερα στις μικρές ανεμογεννήτριες;

Κι’ όλα αυτά σε μια εποχή που ψάχνουμε εναγωνίως πηγές ενέργειας για να αποκαταστήσουμε το χαμένο – λόγω των λαθών, των παραλείψεων και των κακών κυβερνητικών χειρισμών – ενεργειακό στολίδι του Βασιλικού.

Φωτοβολταϊκά γιοκ!

Δημοσιεύτηκε πρόσφατα σε όλες τις εφημερίδες το αποτέλεσμα μελέτης που εκπόνησε η Αρχή Ανάπτυξης Ανθρώπινου Δυναμικού για τα επαγγέλματα του μέλλοντος. Το ενδιαφέρον από οικολογική άποψη είναι ότι σύμφωνα με τη μελέτη της ΑνΑΔ τα επαγγέλματα του μέλλοντος προβλέπεται να είναι τα λεγόμενα «πράσινα επαγγέλματα». Συγκεκριμένα, η πράσινη απασχόληση θα αυξάνεται κατά 1,8% ετησίως τα επόμενα χρόνια σε σύγκριση με 1,4% για την υπόλοιπη οικονομία.

Έντεκα χιλιάδες νέες πράσινες θέσεις εργασίας προβλέπεται να «ανοίξουν» για τους νέους της Κύπρου. Οι περισσότερες απ’ αυτές αναμένεται να αφορούν τον τομέα των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και ιδιαίτερα των φωτοβολταϊκών. Όμως διερωτάται κανείς εάν η ίδια η κυβέρνηση λαμβάνει υπόψη της την μελέτη του ΑνΑΔ.

Το 2008 το Κίνημα Οικολόγων Περιβαλλοντιστών συνεργάστηκε με την Υπηρεσία Ενέργειας στον καταρτισμό ενός σύγχρονου προγράμματος χορηγιών για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας που να ανταποκρίνεται στις ανάγκες της Κυπριακής αγοράς αλλά και στις υποχρεώσεις μας απέναντι στις Ευρωπαϊκές Οδηγίες για την παραγωγή ηλεκτρισμού και ενέργειας από μη συμβατικά ορυκτά καύσιμα. Η επιτυχία του προγράμματος, που εφαρμόστηκε τελικά μέσα στο 2009, ήταν πάρα πολύ μεγάλη.

Σημειώθηκε μια μικρή επανάσταση στην αύξηση των αιτήσεων για εγκατάσταση φωτοβολταϊκών πάρκων, φωτοβολταϊκών στεγών και άλλων μορφών Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας. Παράλληλα καταθέσαμε προτάσεις για προγράμματα χορηγιών στους κατοίκους ορεινών περιοχών για αντικατάσταση των πεπαλαιωμένων ενεργοβόρων τζακιών με καινούργιες, φιλικές στο περιβάλλον και οικονομικές εστίες. Υπενθυμίζουμε επίσης την πρόταση μας για τις 5.000 δωρεάν φωτοβολταϊκές στέγες σε άπορες και πολύτεκνες οικογένειες. Ποιά ήταν η αντίδραση της κυβέρνησης; Πάγωσε για οκτώ μήνες το πρόγραμμα χορηγιών για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και τώρα ετοιμάζεται να περιορίσει και το ύψος της χορηγίας. Τούτο, καθώς η Βουλή των Αντιπροσώπων, ακολουθώντας την πάγια πρόταση των Οικολόγων αύξησε το τέλος που καταβάλλουν οι καταναλωτές στο ειδικό ταμείο για την ανάπτυξη των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας από 0,22 του σεντ, σε 0,44 του σεντ ανά κιλοβατώρα. Το γεγονός αποτελεί ξεκάθαρη απόδειξη της πολιτικής βούλησης των κομμάτων, σε αντίθεση με τη σαφή έλλειψη θετικής πολιτικής βούλησης εκ μέρους της κυβέρνησης.

Οι αποφάσεις της κυβέρνησης που αφορούν την χρηματοδότηση της εγκατάστασης φωτοβολταϊκών πάρκων ή φωτοβολταϊκών στεγών – όπως τουλάχιστον φημολογούνται – θα στραγγαλίσουν την «άνοιξη των φωτοβολταϊκών», και θα σκοτώσουν κάθε ηλιακή ελπίδα.

Η κυβέρνηση βάζει τρικλοποδιά σε ένα δυναμικό τομέα της οικονομίας, που μπορεί να προσφέρει νέες ευκαιρίες ανάπτυξης, θέσεις εργασίας, προοπτικές για επινόηση τεχνολογίας και καινοτομία.

Σχέδιο αντικατάστασης παλαιών ηλιακών θερμοσιφώνων

Όπως δήλωσε ο βουλευτής του Κινήματος Οικολόγων Περιβαλλοντιστών, κ. Γιώργος Περδίκης, το κόμμα του έχει κάνει έρευνα και τα δικά τους «στοιχεία λένε ότι το 55% των επτά εκατομμυρίων ευρώ, που δαπανήθηκαν από την τσέπη κυρίως των απλών πολιτών, από το Ταμείο δηλαδή των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, έχουν πάει σε μη μεμονωμένες αναπτύξεις, δηλαδή σε εμπορικές αναπτύξεις και που είχαν να κάνουν με επιχειρήσεις ανάπτυξης».

«Θεωρούμε», πρόσθεσε ο κ. Περδίκης, «ότι ορθά έχει τερματισθεί αυτή η χορηγία, όμως έγινε και πάλιν, δυστυχώς, με λάθος τρόπο».

«Πρώτα από όλα», δήλωσε ο κ. Περδίκης, «δεν έχει καταστεί υποχρεωτική η τοποθέτηση ηλιακών θερμοσιφώνων».

«Αποτέλεσμα», όπως ανέφερε ο βουλευτής των Οικολόγων, «ένας μεγάλος αριθμός κατοικιών, ιδιαίτερα κατοικιών που κτίζουν οι ντιβέλοπερς, σήμερα στερούνται αυτής της περιβαλλοντικής διαχείρισης».

«Το δεύτερο, πολύ σημαντικό», πρόσθεσε, «είναι να δοθεί η δυνατότητα σε όσους έχουν παλαιούς θερμοσίφωνες να τους αποσύρουν και να εγκαταστήσουν καινούργιους», όμως θα πρέπει «να πιστοποιείται ότι οι καινούργιοι θερμοσίφωνες είναι καλύτεροι ποιοτικά και παράγουν καλύτερο προϊόν για τον καταναλωτή, δηλαδή θερμό νερό χωρίς να καταναλώνουν ηλεκτρικό ρεύμα».

Θα πρέπει, όμως, όπως επεσήμανε ο κ. Περδίκης, να ληφθεί πρόνοια από την Κυβέρνηση και για κυπριακό φορέα, ο οποίος θα πιστοποιεί την ποιότητα των κατασκευαζόμενων κυπριακών θερμοσιφώνων αντί να υποχρεώνονται οι Κύπριοι κατασκευαστές να πιστοποιούν το προϊόν τους σε επιστημονικά κέντρα του εξωτερικού.

Άρθρο από το IN Business Daily Newsletter - 14/10/09